رئیس هیئت‌ مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی با تأکید بر ظرفیت‌های تاریخی، جغرافیایی و اقتصادی گیلان و آستراخان، بر ضرورت شکل‌گیری زنجیره اقتصادی مشترک در دو سوی دریای کاسپین تأکید کرد و گفت: توسعه همکاری‌های ایران و روسیه باید از سطح مبادلات تجاری و تفاهم‌نامه‌ها فراتر رفته و به پروژه‌های عملیاتی، سرمایه‌گذاری مشترک، توسعه لجستیک و ایجاد ارزش افزوده مشترک منجر شود.

به گزارش مدیریت روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان منطقه آزاد انزلی، مصطفی طاعتی‌مقدم «رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی» در نخستین اجلاس توسعه تجارت ایران و روسیه با محوریت استان‌های گیلان و آستراخان، با اشاره به پیوند تاریخی این دو استان اظهار کرد: برای ما در گیلان، میزبانی از دوستان و شرکای آستراخانی صرفاً میزبانی از یک هیأت اقتصادی نیست؛ بلکه دیدار دوباره مردمانی است که تاریخ، جغرافیا و دریای کاسپین، قرن‌ها آنان را در کنار یکدیگر قرار داده است.

رئیس هیئت‌ مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی افزود: روابط گیلانیان و آستراخانی‌ها طی حدود چهارصد سال گذشته، بر بستر زیست‌بوم مشترکی به نام دریای کاسپین شکل گرفته و در طول این دوران، تجربه‌های گوناگونی در حوزه‌های تجارت، فرهنگ، ارتباطات اجتماعی و مناسبات اقتصادی میان دو سوی این دریا ایجاد و توسعه یافته است.

طاعتی مقدم با اشاره به جایگاه تاریخی آستراخان در مناسبات تجاری ایران و روسیه گفت: در سده‌های هفدهم تا نوزدهم میلادی، هشترخان یا آستراخان برای بسیاری از ایرانیان و به‌ویژه تجار شمال کشور، یکی از مهم‌ترین دروازه‌های ارتباط با روسیه و بازارهای اروپایی بود؛ مسیر آستراخان در آن دوران، فقط یک مسیر تجاری نبود، بلکه یکی از مهم‌ترین مجاری انتقال تجربه، کالا، دانش و شناخت جهان جدید به ایران محسوب می‌شد.

وی افزود: ایجاد مراکز و شبکه‌های تجاری ایرانی در آستراخان نیز بخشی از همین سابقه تاریخی است و امروز، پس از گذشت چند قرن، بار دیگر دریای کاسپین و موقعیت ممتاز گیلان و آستراخان، ما را در برابر یک فرصت تاریخی جدید قرار داده است؛ اما این بار نه صرفاً برای تکرار تجارت گذشته، بلکه برای طراحی الگوهای جدیدی از همکاری‌های اقتصادی.

رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی با تأکید بر اینکه امروز دیگر تنها سخن از مبادله کالا میان دو استان و بنا در یکدیگر نیست، تصریح کرد: سخن از ایجاد زنجیره‌های جدید ارزش است؛ از حمل‌ونقل و لجستیک تا انبارداری و توزیع، از ترانزیت تا سرمایه‌گذاری، و از تجارت کالا تا تولید مشترک و حضور در بازارهای ثالث.

طاعتی مقدم با اشاره به اقدامات انجام‌شده در دو دهه گذشته برای توسعه زیرساخت‌های همکاری میان دو کشور گفت: دولت‌های ایران و روسیه اقدامات مهمی برای ایجاد زیرساخت‌های این همکاری از توسعه شبکه‌های حمل‌ونقل و کریدورهای منطقه‌ای گرفته تا ایجاد مناطق آزاد و ویژه اقتصادی و شکل‌گیری سازوکارهای جدید برای همکاری تجاری انجام داده‌اند.

وی ادامه داد: منطقه آزاد انزلی در ایران و منطقه ویژه اقتصادی لوتوس در آستراخان را می‌توان بخشی از همین زیرساخت نهادی دانست؛ زیرساختی که می‌تواند تجارت را به سرمایه‌گذاری و حمل‌ونقل را به ایجاد ارزش افزوده تبدیل کند.

رئیس هیئت‌ مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی همچنین با اشاره به شکل‌گیری و توسعه کریدور بین‌المللی شمال – جنوب و اجرای موافقتنامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، اظهار کرد: این تحولات، افق تازه‌ای پیش روی فعالان اقتصادی دو کشور قرار داده است.

طاعتی‌مقدم گفت: اکنون سؤال اصلی این نیست که آیا میان ایران و روسیه ظرفیت همکاری وجود دارد یا خیر؛ پاسخ این سؤال روشن است، ظرفیت وجود دارد، سؤال اصلی این است که چگونه این ظرفیت را به پروژه‌های واقعی، قراردادهای پایدار، سرمایه‌گذاری مشترک و جریان مستمر کالا تبدیل کنیم.

وی با بیان اینکه گیلان و آستراخان می‌توانند در این مرحله نقش متفاوت و ویژه‌ای ایفا کنند، افزود: موقعیت جغرافیایی دو منطقه این امکان را فراهم می‌کند که آستراخان، دروازه روسیه به سمت بازار ایران و مسیرهای جنوبی باشد و گیلان نیز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نقاط دسترسی ایران به بازارهای روسیه و اوراسیا ایفای نقش کند.

رئیس هیئت‌ مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی تصریح کرد: از این منظر، ما نباید تنها به افزایش حجم مبادلات فکر کنیم؛ بلکه باید به دنبال ایجاد یک زنجیره اقتصادی مشترک در دو سوی دریای کاسپین باشیم.

طاعتی مقدم ادامه داد: منطقه آزاد انزلی آمادگی دارد در این مسیر، همکاری با فعالان اقتصادی روسیه را از سطح مذاکرات و تفاهم‌نامه‌ها به سطح پروژه‌های عملیاتی ارتقاء دهد.

وی با اشاره به ظرفیت‌های حوزه لجستیک و حمل‌ونقل اظهار کرد: این همکاری می‌تواند از ساده‌ترین و کم‌ریسک‌ترین نقطه، یعنی لجستیک و حمل‌ و نقل با ایجاد خطوط منظم دریایی، توسعه حمل‌ونقل کانتینری، ایجاد مراکز مشترک انبارداری و توزیع، توسعه زنجیره سرد، خدمات فورواردینگ و ایجاد شبکه‌های حمل‌ونقل چندوجهی آغاز شود.

رئیس هیئت‌ مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی افزود: پس از ایجاد این بستر، می‌توان گام بعدی را در حوزه سرمایه‌گذاری مشترک برداشت؛ به‌ویژه در زمینه‌های صنایع و تجهیزات دریایی و بندری و خدمات فنی و مهندسی گرفته تا صنایع غذایی، آبزی‌پروری، زنجیره سرد، تجهیزات لجستیکی، صنایع شیمیایی و برخی فعالیت‌های صنعتی و فناوری‌محور که اقتصادهای دو کشور در آنها رقیب هم نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند.

طاعتی مقدم گفت: برای طرف روسی، این همکاری صرفاً سرمایه‌گذاری در یک نقطه از ایران نیست؛ این همکاری می‌تواند دسترسی مؤثرتر به بازار ایران، خلیج فارس، غرب و جنوب آسیا و مسیرهای متصل به کریدور شمال – جنوب را فراهم کند و برای طرف ایرانی نیز دسترسی منسجم‌تر به بازار روسیه و فضای اقتصادی اوراسیا را به همراه داشته باشد.

وی با تأکید بر اهمیت سازوکارهای اجرایی در توسعه همکاری‌های اقتصادی دو کشور اظهار کرد: به اعتقاد من، یکی از درس‌های مهم همکاری‌های اقتصادی ایران و روسیه در سال‌های گذشته این است که روابط سیاسی خوب، به‌تنهایی برای ایجاد همکاری اقتصادی پایدار کافی نیست.

رئیس هیئت‌ مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی افزود: ما به سازوکارهای اجرایی نیاز داریم؛ سازوکارهای بانکی و مالی، گمرکی و لجستیکی، حقوقی و قراردادی، و مهم‌تر از همه، سازوکاری که بتواند اعتماد را در عمل ایجاد کند.

طاعتی مقدم تصریح کرد: اعتماد در عرصه اقتصادی پیش از آنکه در جلسات و تفاهم‌نامه‌ها شکل گیرد، در اجرای موفق یک پروژه شکل می‌گیرد.

وی پیشنهاد کرد: گیلان و آستراخان از این اجلاس با یک رویکرد جدید خارج شوند، از تفاهم‌نامه به پروژه، از پروژه به سرمایه‌گذاری، از سرمایه‌گذاری به تولید و تجارت، و از تجارت دوجانبه به حضور مشترک در بازارهای منطقه‌ای؛ منطقه آزاد انزلی آمادگی دارد برای این منظور، یک سازوکار دائمی و عملیاتی با همکاری طرف روسی ایجاد کند تا پروژه‌ها را از مرحله شناسایی و امکان‌سنجی، تا قرارداد، تأمین مالی و اجرا دنبال کند.

رئیس هیئت‌ مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی همچنین گفت: ما آمادگی داریم زمینه حضور فعال‌تر سرمایه‌گذاران ایرانی در بخش‌های لجستیکی و صنعتی آستراخان و به‌ویژه در ظرفیت‌های ایجادشده در منطقه ویژه اقتصادی لوتوس را فراهم کنیم.

طاعتی مقدم افزود: معتقدیم همکاری موفق، الزاماً به این معنا نیست که سرمایه فقط از یک طرف وارد طرف دیگر شود؛ بلکه می‌توانیم مدلی طراحی کنیم که سرمایه، فناوری، بازار و خدمات از هر دو سو وارد یک زنجیره مشترک شوند و منافع آن برای هر دو طرف قابل مشاهده و قابل اندازه‌گیری باشد.

وی در ادامه با اشاره به پیشینه روابط گیلان و آستراخان گفت: در نهایت، تاریخ به ما یادآوری می‌کند که گیلان و آستراخان زمانی توانستند در کنار دریای کاسپین یک شبکه اقتصادی و تجاری مؤثر ایجاد کنند که ارتباط، اعتماد و منفعت متقابل وجود داشت.

رئیس هیئت‌ مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی خاطرنشان کرد: امروز نیز فرصت تازه‌ای پیش روی ماست؛ ما یک دریای مشترک داریم، یک مسیر تاریخی مشترک داریم، یک کریدور تجاری دو سویه رو به شمال و جنوب داریم، بازارهای مکمل داریم و اراده سیاسی رهبران دو کشور برای توسعه روابط نیز وجود دارد.

طاعتی‌مقدم تأکید کرد: اکنون مسئولیت ما، به عنوان مدیران دولتی، نهادهای اقتصادی و فعالان بخش خصوصی گیلان و آستراخان، این است که این ظرفیت‌ها را به نتیجه اقتصادی ملموس تبدیل کنیم.

وی گفت: اجازه دهیم نسل جدید همکاری ایران و روسیه، از سواحل کاسپین آغاز شود؛ همکاری‌ای که در آن بندر فقط محل عبور کالا نباشد، بلکه نقطه آغاز یک زنجیره اقتصادی مشترک باشد.

رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی در پایان از نگاه و حمایت استاندار محترم گیلان، اعضای محترم اتاق بازرگانی، فعالان اقتصادی استان و منطقه آزاد انزلی و همچنین هیأت محترم آستراخان و تمامی دست‌اندرکاران برگزاری این اجلاس تشکر کرد و ابراز امیدواری کرد: نشست امروز، نه پایان یک گفت‌وگو، بلکه آغاز مجموعه‌ای از پروژه‌های مشترکی باشد که چند ماه و چند سال آینده بتوانیم با افتخار درباره نتایج آنها سخن بگوییم.