گزارش ویژه / طیبه قدیمی
الحاق 23 روستا به محدوده منطقه آزاد انزلی در انتظار تصویب نمایندگان مجلس است .
طی دو دهه گذشته تسهیل توسعه صادرات غیر نفتی و جذب سرمایه گذاری خارجی از جمله مهمترین اهداف تاسیس مناطق آزاد در مناطق مختلف کشور بوده است. درعین حال لغو مالیات و اجرای پروژهای زیر ساختی و توسعه ای با قوانین مناطق آزاد، بسیاری از سرمایه گذاری های بخش خصوصی داخلی در حوزه مسکن و گردشگری را به این مناطق کشانده است.
منطقه آزاد انزلی  نیز در فاصله 31 کیلومتری از مرکز شهر رشت از سال 1384 با هدف توسعه رونق اقتصادی انزلی و مناطق حومه در گیلان تاسیس شد.
روستاهای امین آباد، خشک اسطلخ چونچنان، زیباکنار، طالب آباد، چپرپرد، حسن رود، تبریز باغ، باغ محله، امیربکنده، حاجی بکنده از روستاهای در محدوده سرزمینی منطقه آزاد انزلی هستند که در سال های اخیر شاهد رونق در ساخت وساز مسکن و پروژه های رفاه گردشگری و تجاری بودند. رونق ساخت و ساز، خرید و فروش زمین های کشاورزی و اشتغالزایی برای جوانان این مناطق از تاثیرات مثبت ایجاد منطقه آزاد انزلی طی سالهای اخیر برای روستاهای محدوده آن بوده است.
اما سال گذشته همزمان بعد از اینکه الحاق دو هزار هکتار از مناطق چهارگانه ـ تالاب خمیران، کیشستان صومعه سرا، اراضی سپیدرود، فرودگاه سردار جنگل رشت به محدوده منطقه آزاد انزلی که به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید اما از سوی شورای نگهبان رد شد، برخی دیگر از روستاهای داخل این محدوده نیز طی شکایت یک شهروند از شهرستان انزلی و با رای دیوان عالی عدالت اداری از منطقه  آزاد انزلی خارج شدند. موضوعی که به شدت موجب نگرانی و دلواپسی بسیاری از اهالی این روستاها شد. چراکه پیشتر حدود 23 روستای شهرستان انزلی که سالها در محدوده سازمان منطقه آزاد انزلی خدمات زیر ساختی و رفاهی دریافت می کردند اکنون با خارج شدن از این منطقه از دریافت این خدمات محروم شدند.
این درحالیست که با الحاق دو هزار هکتار جدید به منطقه آزاد و نیز بازگشت 6 هزار هکتاری که طی سال های اخیر مورد مناقشه قرار دارد به عنوان مناطق رسمی منطقه آزاد این امکان را برای شهروندان ساکنان این روستاها فراهم می کند تا بار دیگر از خدمات منطقه آزاد انزلی در رونق و توسعه اقتصادی بهره مند شوند. چنانچه پیش ازاین نیز سرمایه گذاریهای گسترده ای در این مناطق انجام شده بود.
چالش روستاهای منطقه آزاد با تغییر کاربری اراضی
یک شهروند اهل روستای حاجی بکنده در این باره می‌گوید: بسیاری ازاهالی از زمانی که این روستا درمحدوده منطقه آزاد انزلی قرار داشت بر طبق قوانین منطقه به خرید و فروش اراضی خود اقدام کردند و حتی از خدمات مختلفی در خرید و فروش ملک و تغییر کاربری و نیز سایر خدمات از جمله راه آسفالته و ایمن برخوردار بودند اما اکنون با خارج شدن از محدوده منطقه از آن محروم شده اند.
محمد جواد معینی اضافه کرد: مشکل بزرگتری که اکنون برخی اهالی و شهروندان این روستاها با ان مواجه اند اینست که بعد از خارج شدن روستاها از منطقه آزاد، اکنون اراضی شان در طرح هادی بنیاد مسکن قرار گرفته است. بطوریکه حال برخی شهروندان که اراضی  خود را طبق قوانین منطقه آزاد بفروش رساندند اکنون در تغییر کاربری اراضی خود با بنیاد مسکن به مشکل برخورده و حتی مالکین جدید اراضی نیز قادر به ساخت وساز در زمینهای خود نیستند.
وی افزود: شهروندان این مناطق نزدیک 10 سال کلیه خرید و فروش اراضی و ساخت وساز املاک خود را با قوانین منطقه ازاد انجام دادند اما اکنون در حدود 40 درصد اراضی حاجی بکنده از محدوده منطقه ازاد انزلی خارج و درحوزه روستایی و طرح هادی بنیاد مسکن قرار گرفتند.
معینی با اشاره به حذف معافیتهای مالیاتی و خدمات رفاهی گفت: ما قبلا  از یک سری خدمات رفاهی و معافیتهای مالیاتی زیر سایه منطقه آزاد برخوردار بودیم که اکنون نه تنها این خدمات حذف بلکه از بنیاد مسکن  نیز با ممانعت های زیادی در تغییر کاربری مواجه هستیم.
وی با اشاره به نظارتهای منطقه آزاد در فعالیت بنگاههای املاک در محدوده منطقه گفت: اکنون که این روستاها از محدوده منطقه آزاد خارج شده اند تعداد زیادی بنگاه املاک بدون پروانه کسب وغیر قانونی  به خرید و فروش اراضی شالیزاری مشغول هستند.

تلاش منطقه آزاد انزلی برای توسعه سرزمینی
همچنین یک مسوول در سازمان منطقه آزاد انزلی نیز در این رابطه به ما گفت: خارج شدن حدود 6 هزار هکتار از اراضی و روستاهای اطراق از منطقه آزاد موجب شده حدود 23 روستا  طی دو سال گذشته از خدمات سازمان محروم شوند.
این مسوول افزود: تلاش زیادی برای اصلاح این قانون تا کنون انجام شده است و حتی چندین جلسه کارشناسی در سطح کمیسیون اقتصادی مجلس برگزار شد و مدیرعامل وقت منطقه نیز دلایل زیادی در خصوص الحاق مجدد این اراضی به منطقه آزاد در مجلس با حضور نمایندگان مجلس استان ارایه کردند. که متاسفانه شورای نگهبان به دلیل مسایل زیست محیطی و تغییر کاربری اراضی با افزایش محدوده مخالفت کرد.

وی با بیان اینکه همزمان با  روی کار آمدن مجلس یازدهم و تغییر ماهیت کمیسیون اقتصادی، ازسوی مجمع مصلحت نظام، این موضوع مجدد مورد بررسی قرار گرفت اظهار کرد: طبق آخرین اخبار موجود کمیسیون اقتصادی مجلس با الحاق 6 هزار هکتار جدید با کسر 2 هزار هکتار موافقت کرده است و اکنون این لایحه در انتظار تایید درصحن مجلس قرار دارد.
وی گفت: نمایندگان گیلانی مجلس نقش مهمی در تصویب این لایحه و بازگشت این مناطق به منطقه آزاد دارند.
موافقت مجلس با الحاق مجدد 23 روستا به منطقه آزاد انزلی

در همین رابطه «جبار کوچکی نژاد» نماینده مردم رشت در مجلس شورای اسلامی با تاکید به اینکه منطقه آزاد برای استان گیلان، هم برای شهر انزلی و هم برای شهر رشت و شهرهای دیگر در حوزه صادرات مخصوصا رونق اقتصاد و اشتغال منطقه یک فرصت ممتاز است به ما گفت: سال گذشته دولت در خصوص توسعه سرزمینی منطقه آزاد انزلی یک لایحه ارایه کرد که طی آن روستاها و شهر صنعتی و فرودگاه رشت به منطقه ازاد انزلی اضافه می شدند. اما این لایحه که از سوی شورای نگهبان رد شده بود مجددا در کمیسیون اقتصادی مجلس مورد بحث و بررسی قرار گرفت و مقرر شده بار دیگر 23 روستای فوق در محدوده  سرزمینی منطقه آزاد انزلی قرار بگیرند.
این نماینده مجلس همچنین به اضافه شدن 2 هزار هکتار عرصه دیگر از جمله مناطق ضیابر، خمیران ، شهر صنعتی و فرودگاه رشت نیز اشاره کرد و افزود: بزودی این لایحه در مجلس به تصویب می رسد و امیدوارم در حوزه‌ی سرمایه گذاری بخش خصوصی شاهد اقدامات زیربنایی و زیرساختی و پروژه های خوبی در این مناطق باشیم.
وی در پایان تاکید کرد: عوارض، مالیات و ارزش افزوده جزو قوانین و مقررات مناطق آزاد نیست. در راستای توسعه و رونق اقتصادی و برای رشد صادرات، تولید و اشتغالزایی در مناطق محروم استان بهترین راهکار توسعه سرزمینی منطقه آزاد انزلی است.